هرروز یک مقاله : دوشنبه 9شهریور 1405
آسیب حاد کلیه (AKI) یک سندرم بالینی شایع است که با عوارض بالا و پیشرفت به بیماری مزمن کلیه همراه است. ایسکمی یکی از علل اصلی AKI است که باعث ایجاد استرس سلولی، برنامه‌ریزی مجدد متابولیک و وضعیت‌های اپیتلیال مرتبط با آسیب می‌شود. مدل‌های انسانی مقیاس‌پذیر که امکان بررسی کنترل‌شده آسیب ایسکمیک، ترمیم و اهداف درمانی در AKI را فراهم می‌کنند، همچنان محدود هستند. بنابراین، در این مطالعه به ارزیابی  ارگانوئیدهای کلیه انسانی مشتق از سلول‌های بنیادی پرتوان القایی (iPSC) تا چه حد ویژگی‌های کلیدی AKI ایسکمیک را شبیه‌سازی می‌کنند. ارگانوئیدها، ساختارهای سه‌بعدی مینیاتوری هستند که از سلول‌های بنیادی پرتوان انسانی مشتق می‌شوند و می‌توانند جنبه‌های کلیدی بافت‌های واقعی بدن را شبیه‌سازی کنند. این فناوری در سال‌های اخیر به عنوان ابزاری قدرتمند در مطالعه بیماری‌ها و کشف دارو مورد توجه قرار گرفته است، زیرا برخلاف کشت‌های سلولی دوبعدی سنتی، قادر به بازتولید تعاملات پیچیده بین انواع مختلف سلول‌ها در یک بافت سه‌بعدی هستند. برای کلیه که اندامی با ساختار پیچیده و بیش از ۲۰ نوع سلول تخصصی مختلف است، استفاده از ارگانوئیدها می‌تواند تحولی در درک عملکرد و بیماری‌های آن ایجاد کند. یکی از مهم‌ترین جنبه‌های این پلتفرم جدید، کاربرد آن در حوزه کشف و توسعه دارو است. هدف اصلی تیم تحقیقاتی استفاده از این مدل‌ها برای یافتن درمان‌هایی است که بتوانند کلیه را در برابر آسیب محافظت کرده یا روند ترمیم پس از آسیب را تسریع کنند. پلتفرم ارگانوئیدی موناش، بستری مناسب برای غربالگری داروهای موجود (Drug Repurposing) فراهم می‌آورد. این رویکرد که در سال‌های اخیر مورد توجه ویژه صنایع دارویی قرار گرفته، به دلیل وجود داده‌های ایمنی و بالینی گسترده از داروهای تأییدشده، می‌تواند مسیر توسعه درمان‌های جدید را کوتاه‌تر و کم‌هزینه‌تر کند. در این مدل، محققان می‌توانند هزاران ترکیب دارویی را به سرعت بر روی ارگانوئیدهای آسیب‌دیده آزمایش کرده و تأثیر آن‌ها را بر بقا، تکثیر و ترمیم سلول‌های کلیوی ارزیابی کنند. همچنین، این سامانه قادر است با مقایسه پاسخ‌های مولکولی سلول‌هایی که بهبود می‌یابند با سلول‌هایی که آسیب پایدار نشان می‌دهند، مسیرهای سیگنالینگ و اهداف درمانی جدیدی را شناسایی کند که می‌توانند به عنوان نقطه آغاز توسعه داروهای نوین مورد استفاده قرار گیرند. توسعه پلتفرم ارگانوئید کلیوی توسط محققان دانشگاه موناش، نقطه عطفی در تحقیقات آسیب حاد کلیوی محسوب می‌شود. این فناوری با فراهم آوردن یک مدل انسانی، قابل‌کنترل و دقیق، امکان مطالعه عمیق فرآیندهای بهبودی و آسیب پایدار را فراهم کرده و ابزاری قدرتمند برای غربالگری داروهای موجود و شناسایی اهداف درمانی جدید در اختیار محققان قرار می‌دهد.

https://doi.org/10.1186/s13073-026-01712-z