هر روز یک مقاله، سه شنبه ۲۱ مهر ماه سال ۱۴۰۵

عنوان: هدف قرار دادن پیری سلولی در بیماری کلیوی دیابتی: عامل بالقوه (پوتنشل) درمان‌های بازساختی مبتنی بر سلول و سایر رویکردهای سنوثراپی (پیری‌درمانی)

چکیده: بیماری کلیوی دیابتی (DKD) علت اصلی بیماری مزمن کلیوی در سطح جهان است. اگرچه درمان‌های مدرن می‌توانند سرعت پیشرفت DKD را کاهش دهند، اما هر ساله تعداد قابل‌توجهی از افراد به نارسایی کلیه دچار می‌شوند که این امر به فرآیندهای پاثوفیزیولوجیکال پیچیده و چندعاملی نسبت داده می‌شود که باعث ایجاد مقاومت در برابر درمان می‌گردند. پیری سلولی، که یک وضعیت غیرقابل‌بازگشت از توقف چرخه سلولی است، به عنوان محرک شناخته‌شده‌ای در پاثوجنسیس DKD ظهور کرده است که التهاب مزمن را گسترش داده و منجر به آسیب بافتی می‌شود. طی ۵ سال گذشته، تحقیقات بر روی پلتفرم‌های درمانی جدید که پیری سلولی را در مدل‌های DKD و بیماران کاهش می‌دهند، به‌صورت نمایی افزایش یافته است. سنوثراپی‌ها (پیری‌درمانی‌ها) عواملی هستند که مستقیماً بار پیری سلولی را کاهش می‌دهند و می‌توانند به دو دسته سنولیتیک‌ها و سنومورفیک‌ها طبقه‌بندی شوند. درمان‌های بازساختی شامل رشته‌هایی مانند درمان‌های مبتنی بر سلول و مهندسی بافت هستند که هدفشان ترمیم بافت‌های آسیب‌دیده است. درمان‌های سلولی که معمولاً در DKD مطالعه می‌شوند، شامل سلول‌های بنیادی/استرومایی مزینکایمال و وزیکل‌های خارج سلولی مشتق از آن‌ها هستند. مهندسی بافت از زیست‌مواد (بایومتریال‌ها)، مانند هایدروجل‌ها و داربست‌ها بهره می‌برد که برخی از آن‌ها نیز در مراحل اولیه کارآزمایی‌های بالینی برای DKD قرار دارند. سایر فناوری‌های پیشرفته، از جمله سلول‌های T با گیرنده آنتی‌ژن کایمریک (CAR-T)، ویرایش ژنی با استفاده از CRISPR (تناوب‌های کوتاه پالیندرومیکِ فاصله‌دارِ منظمِ خوشه‌ای)، و انتقال ژن با واسطه ویروس مرتبط با آدنو، فرصت‌های منحصربه‌فردی را برای گسترش زرادخانه درمانی DKD جهت کاهش فراوانی پیری سلولی و التهاب مزمن ارائه می‌دهند. در این مرور، ما مطالعات اخیر که پیری سلولی را در DKD توصیف می‌کنند، خلاصه کرده‌ایم؛ مولکول‌ها و مسیرهای مرتبط با پیری که اهداف درمانی را تشکیل می‌دهند برجسته نموده‌ایم؛ سنوثراپی‌ها و عوامل بازساختی امیدوارکننده‌ای را که تحت بررسی هستند، شرح داده‌ایم؛ و استراتژی‌های جدیدی را پیشنهاد می‌کنیم که ویژگی‌های سنوثراپی را در عوامل بازساختی تقویت کرده تا تأثیر حداکثری برای توقف DKD ایجاد شود. انتظار می‌رود که این پیشرفت‌های علمی و موارد دیگر، به توسعه عوامل درمانی جدیدی کمک کند که پیری سلولی را هدف قرار داده و از پاثوجنسیس DKD پیشگیری کنند.

https://www.kidney-international.org/article/S0085-2538(26)00054-2/fulltext